Tại sao không nên dạy trẻ giữ bí mật?

Nói chung, khi người lớn muốn trẻ em giữ bí mật cho mình thì hầu hết đều có ý định tốt. Tuy nhiên, với những kẻ xấu muốn lợi dụng hoặc có ý đồ xấu với trẻ (như quấy rối, bắt nạt, đe dọa...) thì việc con trẻ thực hiện yêu cầu giữ những bí mật đen tối của chúng lại là một sai lầm lớn. Đó là lý do tại sao cần thiết phải dạy cho trẻ về những “bí mật”.

Những loại bí mật khác nhau

Hãy dạy con bạn về các loại bí mật khác nhau mà con có thể gặp:

Những bí mật thú vị: những bí mật này có thể liên quan đến một bữa tiệc bất ngờ hoặc một món quà dành cho ai đó. Trẻ có thể nói với anh chị rằng: “Đừng kể với mẹ về món quà 8-3 mà mình mua nhé”, hoặc “Đừng nói với bố về kế hoạch của chúng ta về bữa tiệc sinh nhật bất ngờ nhé”. Hẳn là những bí mật rất đáng yêu và thú vị đúng không nào?

Những bí mật có nguy cơ gây tổn hại: đôi khi trẻ em được yêu cầu giữ bí mật với những ý định rất tốt, tuy nhiên có những lúc lý do để giữ bí mật lại có thể ẩn chứa một số rắc rối. Ví dụ như khi bà của trẻ nói “Con đừng kể cho bố mẹ là con đã thức suốt đêm qua nhé”. Hoặc bạn của trẻ nói rằng: “Ăn bánh này đi, nhưng đừng kể với mẹ là tớ cho cậu nhé.” Có nghĩa là, nếu trẻ nói những bí mật này ra thì có thể chính trẻ (hoặc một ai đó) sẽ gặp rắc rối hoặc khó xử đấy.

Những bí mật nguy hiểm: những kẻ “săn” trẻ em vận dụng rất thành thạo chiêu dụ dỗ hoặc đe dọa trẻ em phải giữ bí mật. “Đây là bí mật giữ chúng ta và cháu không được kể cho bất cứ ai hết” – cùng với rất nhiều cách đe dọa khác nhau chúng sẽ bắt trẻ phải giữ những bí mật đen tối đó. Những trẻ chưa được học về các loại bí mật thường sẽ không dám nói cho ai biết.

Làm thế nào để nói chuyện với con bạn về những bí mật?

Hãy giải thích thật rõ ràng với con rằng, ở trong ngôi nhà của mình, với gia đình của mình thì không ai phải giữ bí mật cả, nhất là giữa bạn và con. Dạy con của bạn về những loại bí mật như ví dụ ở trên và lý do tại sao điều quan trọng là phải nói chuyện với một người lớn đáng tin cậy. Nên nói chuyện thường xuyên với bé về những bí mật “an toàn” và “không an toàn”, nhất là những trẻ ở độ tuổi mới lớn. Hãy giải thích để con hiểu rằng đôi khi người khác yêu cầu con giữ bí mật là bởi vì họ đang làm những điều xấu.

Dạy con về những động chạm “an toàn” và “không an toàn”. Một cách khéo léo và dễ hiểu, bạn hãy làm cho con hình dung ra rằng, ngoại trừ bố mẹ hoặc bác sĩ thì không ai được chạm vào bất kì bộ phận cơ thể nào được che phủ bởi đồ lót hoặc đồ tắm của con cả.

Sử dụng từ “bất ngờ” thay cho “bí mật”: khi nói về những điều bí mật mang tính chất tốt đẹp, lành mạnh, bạn hãy nói với con bằng từ “bất ngờ”, ví dụ như một chuyến đi nghỉ bất ngờ đến bãi biển, hoặc là một món quà bất ngờ chẳng hạn. Giải thích với trẻ rằng những điều bất ngờ sẽ rất thú vị và mọi người sớm muộn gì cũng sẽ biết bất ngờ đó – không giống như điều bí mật thì có thể sẽ “mãi mãi” không ai biết.

Hãy tạo cho con sự tin tưởng tuyệt đối vào cha mẹ - tức là chính bạn, và làm cho con biết rằng, kể cả bất cứ ai yêu cầu con giữ bí mật thì con vẫn có thể kể với bạn. Đương nhiên, đây không phải là dạy con “thất hứa”, nhưng để biết được những bí mật của con có ảnh hưởng xấu đến con không thì bạn phải là người trực tiếp nghe được chúng. Để làm được điều đó thì bạn hãy thường xuyên trò chuyện tâm sự với con để hiểu con hơn, và cho con biết được tầm quan trọng của việc con phải nói mọi thứ với người lớn đáng tin vậy như cha mẹ.

Trấn an con để con yên tâm rằng khi con nói ra bí mật với bạn thì bạn sẽ không bao giờ trừng phạt con, hoặc sẽ không bao giờ để ai làm tổn hại đến bé cả. Điều này sẽ phòng tránh được trường hợp khi có kẻ làm điều xấu với trẻ và bắt buộc trẻ phải giữ kín bí mật nếu không chúng sẽ làm hại hoặc trừng phạt trẻ. Ngoài ra, cũng nên nói với con về sự khác nhau giữa mách lẻo và kể chuyện cho người lớn về những điều bé biết.

Bí mật và riêng tư

Phân biệt cho trẻ sự khác nhau giữa bí mật và riêng tư cũng là điều quan trọng. Trẻ không nên giữ bí mật với cha mẹ không có nghĩa là trẻ phải nói tất cả những điều riêng tư của mình cho mọi người biết. Những quy tắc riêng tư tối thiểu như: gõ cửa trước khi vào phòng, hoặc kín đáo khi mặc, thay quần áo... cũng là những điều bạn nhất định phải dạy cho bé.

Nếu cha mẹ có thể tạo một không khí thoải mái, gần gũi và sẻ chia trong cả gia đình thì giữa con cái và cha mẹ sẽ không bao giờ có khoảng cách và bí mật nào hết. Bạn sẽ dễ dàng giúp con giải quyết những vấn đề khó khăn của bé, hoặc đơn giản là chia sẻ niềm vui với những bất ngờ thú vị của con. Con có thể giữ bí mật với bất kì ai, nhưng không nên giữ bí mật với cha mẹ nhé!